opdracht: schrijven boek bij het 200-jarig bestaan van de stad Assen opdrachtgever: Drents Archief
In 2009 bestaat Assen 200 jaar als stad. Op zondag 12 maart 1809 maakten alle 650 Assenaren zich op voor de feestelijke intocht van koning Lodewijk Napoleon. Assen hoopte die dag indruk op de koning te kunnen maken. Het lukte wonderwel. De koning verleende Assen de dag daarop stadsrechten 'op gelijke voet als alle andere steden van het rijk'... Het piepkleine Assen veranderde in de jaren daarna in een negentiende-eeuws stadje met enige allure. Een enkeling noemde haar zelfs ‘een kleine Stad der Paleizen’.Martin Hiemink en ik kregen de opdracht om voor het Drents Archief bij deze gelegenheid een boek te schrijven. De gemeente Assen had het archief gevraagd om een cadeautje voor de Assenaren te maken. Het werd ons Royaal geschenk. De gemeente stelde het boek gratis beschikbaar aan de Asser bevolking. De oplage was maar liefst 15 duizend exemplaren. De gemeente liet huis aan huis bonnetjes bezorgen die konden worden ingeleverd in ruil voor het boek. Samen met Jan Bos van het Drents Archief ontwikkelden Martin Hiemink en ik het concept van Een royaal geschenk. We verdeelden de 200 jaar in vier perioden (1809-1870, 1870-1920, 1920-1960 en de periode na 1960). We verdeelden de hoofdstukken in thema’s die we vervolgens op enkele en dubbele pagina’s uitwerkten. Martin slaagde erin prachtig, grotendeels nieuw beeldmateriaal boven water te krijgen en ik mocht me uitleven in de teksten. Kortom, een koninklijke opdracht met als aangename bijkomstigheid dat heel veel mensen het boek hebben kunnen lezen! (2009-03)
Klik hier voor een pdf van het boek. (De pdf is 11 mb groot. Heb dus even geduld bij het downloaden…)
(Voor alle zekerheid het volgende. De rechten van Een royaal geschenk liggen bij het Drents Archief. Niemand mag dus zonder toestemming van het archief het boek geheel of gedeeltelijk reproduceren; zie pag. 4 van het boek.)
plaatselijk belang
SAMOS (Griekenland) De tunnel van Eupalinos
U mag de tunnel van Eupalinos boven het stadje Pythagorio ’s morgens bekijken voor vier euro per persoon. Herodotus rekende hem in zijn Historiën tot de belangrijkste bouwwerken van de Hellas. Tegenwoordig zie je dat er niet aan af. Het is ongeveer het enige archeologische monument in Griekenland waar de bezoeker niets uitgelegd krijgt. Of het moet het bordje bij de ingang zijn dat u moet uitkijken om uw hoofd niet te stoten…
Het is half acht ’s avonds en de zon schijnt in Salamanca nog zo fel dat de helft van Plaza Mayor zo oogverblindend licht is dat je aan de overkant van het plein nauwelijks iets kunt onderscheiden. We schuiven aan op Plaza Mayor en voor de zoveelste keer zien we een paar uur lang Salamanca langskomen.
Het Moni Vronta-klooster in het noorden van Samos is na de grote bosbranden van 2000 nog steeds voor bezoekers gesloten. De vuurzee sloot het oude klooster in en deed de muren letterlijk wankelen. Omdat kloosterbezoek tot de verplichte kost hoort bij een bezoek aan een Grieks eiland, behelpen we ons met het Moni Panagias Spilianis bij Pythagorio.
LA PALMA (Canarische Eilanden) Dansen op de vulkaan
'Nog dichter bij de afgrond, nog dichter bij het vuur. En het wordt erger, erger met het uur', zingt Huub van der Lubbe in 'Dansen op de vulkaan'. Vuur is er allang niet meer in de krater San Antonio in het uiterste zuiden van La Palma. In de verte lopen zwarte, gestolde lavastromen steil de zee in. San Antonio is een dode vulkaan sinds 1677.
Als u het paradijs wilt zien, moet u snel zijn. Het grote blauwe bord vooraan in de vallei verraadt dat de Europese Unie 2,5 miljoen euro gaat steken in deze potentiële toeristentrekker. De nieuwe stenen plattegrond belooft al een bezoekerscentrum waar nu nog de brem bloeit.
De weg voorbij Mylopotamos is lang en bochtig. Eerlijk gezegd hebben we geen idee waar we terecht zullen komen. Het bordje belooft ons Limnionas, maar op de kaart eindigt het rode kronkelslangetje abrupt aan een lege kust. Een bord aan het begin van de weg informeert ons hoeveel euro's de EU in deze onderneming gestoken heeft.
De stad Evora, diep in het Portugese binnenland, heeft veel om te laten zien. Een Romeinse tempel bijvoorbeeld die je vanaf het terras van de kiosk in het parkje rustig kunt bekijken. Cultureel hoogtepunt van het stadje is de Sé – ‘Kathedraal’ in het Portugees – die gesticht werd in 1186, toen de Moren hier net verslagen waren.
'Thank heaven, no one takes any notice', schreef D.H. Lawrence in zijn Sea and Sardinia (1921). Hij noteerde het bij aankomst in de Sardijnse hoofdstad Cagliari. Een handjevol mannen met de handen in de zakken stond op de kade de komst van de kleine oude stoomboot uit Sicilië te negeren.
In de schaduw op het terras van de taverne. Een bergdorp tegen de helling van de Bournias in het zuiden van Samos. Na lang aarzelen komt de mevrouw van de taverne op ons af. Ze spreekt geen Engels. Wij geen Grieks. De waardin kijkt hulpeloos naar het groepje mannen aan het andere tafeltje. De jongste van hen springt op. We krijgen een hand. ‘Hello, I’m the president’, zegt hij lachend.
De plattegrond van Parijs die je in je hoofd heb, is niet één grote kaart, maar bestaat uit tientallen kleine stukjes. Je duikt ergens de grond in om enige tijd later verderop weer op te duiken. Hoe ver het van ons hotel bij de Boulevard de Picpus naar Montmartre is? Geen idee. Heb net met Google Earth uitgerekend het zo’n zeven kilometer is. De metro maakt afstanden irrelevant.
Als de Noordster zich een vaarweg baant tussen de staken langs de geul van het haventje van Noordpolderzijl naar de Waddenzee is het middaguur al gepasseerd. We zijn met een man of twintig met een excursie van Staatsbosbeheer op weg naar Rottumeroog.
LA PALMA (Canarische Eilanden) Voorbijgangers in Las Tricias
Het pad begint in Las Tricias en daalt snel. Onderaan zijn ons in de grotten van Buracas inscripties van de Guanchen beloofd. Graffiti uit de oertijd. Langs het pad bloeien alle bloemen. Hier en daar een huisje, de meeste zijn verlaten. Deze niet, hier woont de zilversmid.
De man van de brommerverhuur had zijn zuster gebeld. Die bracht ons door de straatjes van Gajos naar een groot huis aan de rand van het dorp. Wij hadden onderdak op Paxos.
Rond kerst is Sevilla de stad van de Belèn, ofwel de stad van de kerststallen. In het woord Belèn herken je Bethlehem, het dorp van de échte kerststal. Sevilla telt in de kersttijd een paar honderd kerststallen.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) Hoog boven Valle Gran Rey
Aan de ene kant de Atlantische Oceaan, soms zijn golven grimmig op de stenen kletsend, meestal zo glad als een spiegel. Aan de andere kant de massieve loodrechte rotswand die Valle Gran Rey ’s morgens in de schaduw houdt en ’s avonds bij wijze van compensatie de hitte van de dag op de kust terugkaatst.
Een van de mooiste stadsgidsen die ik ken, is de 'Gids voor Oud Antwerpen' van George van Cauwenbergh. Net als de stad zelf bevat het boek een tamelijk ongeorganiseerde verzameling belangrijke en onbelangrijke wetenswaardigheden. De eerste druk van de gids stamt uit 1973 en inmiddels beleefde het 450 pagina's tellende boekwerk maar liefst negen drukken.
Soms overvalt je het gevoel dat je niet verder hoeft. Eigenlijk ben je d'r, realiseer je je. Mooier dan dit wordt het niet. Dat is in diepste wezen het eilandgevoel. Ver weg van de grote-mensenwereld, teruggeworpen op lotgenoten. El Hierro is het ultieme eilandgevoel.
Het is zaterdagmorgen in Mandamádos, het grootste dorp in het noordoosten van Lesbos. Vanaf het terrasje van de taverna naast de kerk zien we het dorpsleven zijn rustige gangetje gaan. Een grote vrachtauto komt een paar dozen bezorgen bij de ijzerwarenwinkel. Een boer zet een emmer verf in de bak van zijn aftandse pick-up.
MONPAZIER (Dordogne) Een groene ster voor Monpazier
Op het terras van Hotel de France aan het Place de Cornières in afwachting van de groentesoep waar het Menu Suggestions (18,50 euro) mee begint. De zon schijnt nog op de arcaden aan de overkant van het plein en op de toren van de St-Dominique. In de boog boven ons voeren de zwaluwen hun onverzadigbare jongen.
Ten zuidwesten van Cagliari ligt de oude handelsstad Nora. Tweeduizend jaar geleden was het de grootste en rijkste stad van Sardinië, halverwege Italië en Afrika. De Phoeniciërs vestigden zich er in de achtste eeuw voor Christus. In 238 v.Chr. vroeg men de Romeinen hen te helpen tegen de Carthagers. Sardinië werd deel van het Romeinse rijk, Nora een Romeinse stad.
Thomas vraagt of we het al weten van de grote aardbeving op Java. 'Minstens 5000 doden', weet hij. We zijn op Levkas en daar volgen ze aardbevingen aandachtiger dan elders. Of we in Nederland ook aardbevingen hebben, wil Thomas weten. Ik mompel iets van 2,6 op de schaal van Richter laatst bij ons in de buurt. 'For us a Greek salad', gebaart Thomas. Een voorproefje dus...
LESBOS (Griekenland) De twee monniken van Patharioú
De bevolking van het Patharioú-klooster bij Eressós op Lesbos bestaat uit twee monniken. Als je de zandweg naar hun klooster omhoog volgt, is de kans groot één van beiden in een oude Nissan pick-up tegen te komen. Het bakje vol stenen en zakken cement.
ANTIPAROS (Griekenland) Niet verder vertellen s.v.p.
Wat voert een mens naar Antiparos? De afstand is het probleem niet. Op Paros is het tien minuten met de bus van Parikia naar Pounta en dan nog een kwartier met het pontje.
OLHAO (Portugal) Het bezoekerscentrum van Rio Formosa
De man bij de ingang van het bezoekerscentrum tekent achteloos een paar cirkels op het plattegrondje: de toiletten, het expositiegebouw, de getijdemolen. Door de kennel van de Portugese waterhonden komt een kruis. Die zijn er niet meer…
De naam St. Avit Rivière doet meer verwachten dan je er in werkelijkheid aantreft. De 'Rivière' is de Couze die ter plaatse amper een meter breed is. 'St. Avit' telt 73 inwoners, maar hier zijn ook de boerderijen in de buurt bij inbegrepen. Als bezienswaardigheid van het dorp heeft men op de site van de Commune St. Avit Rivière een picknickbank gefotografeerd.
COSTA VERDE (Sardinië) Een huis aan zee voor de kinderen
De weg langs de Costa Verde in het zuidwesten van Sardinië brengt ons van de ene verrassing naar de andere. Doni kwam vroeger nooit aan deze verlaten kust, vertelt hij. Dit was het land van de mijnwerkers en de klassenstrijd. Niet het Sardinië van de boeren en herders dat hij als zijn broekzak kent.
KYTHERA (Griekenland) De grot van de Heilige Sophia
Er hangt een bordje Agia Sophia tegen de muur bij de ingang van het dorp Spilies. De blauwe pijl wijst naar links en het pad brengt ons in een klein half uur naar een nauwe kloof. Groen en schaduwrijk verborgen in het kale, stoffige landschap van het zuiden van Kythira. Soms stroomt er water. Niet nu, na een lange hete Griekse zomer.
LA PALMA (Canarische Eilanden) De overtreffende trap van La Palma
Eigenlijk is La Palma één grote berg. Een paar miljoen jaar geleden ontstaan toen de oceaanbodem scheurde en de lava een berg vormde die na 4000 meter boven water uit kwam en vervolgens nog eens 2400 meter doorbouwde aan La Palma. De doorsnee van de krater van die oervulkaan, de Caldera de Taburiente, is zo’n tien kilometer. Getallen om van te duizelen.
Hoog boven Tinos-stad ligt het Kechrovouni-klooster. De dame aan de poort laat ons binnen als Erik en ik onze broek een beetje laten zakken. Henny had voor alle zekerheid een handdoek omgebonden. Cisca mag als enige zoals ze is onder ogen van de nonnen van Kechrovouni komen.
SKYROS (Griekenland) Twaalf kapelletjes in de bergen
U komt gaandeweg langs vele kapelletjes, elk met een eigen sfeer en decoratie. Neem gerust binnen een kijkje en steek in ruil voor wat kleingeld een kaarsje aan.'
Het was zaterdagmiddag op Skyros en dit was de twaalf-kapelletjesroute, volgens de kenners de mooiste wandeling op het eiland.
Ik zou bij God niet weten waarom u naar Sidari zou moeten.
Tenzij u in reïncarnatie gelooft en denkt dat Elvis vanavond om half tien live in het B.E.D. Café komt optreden.
Tenzij u dik en Engels bent…
EL HIERRO (Canarische Eilanden) Leven met de vulkaan
In oktober 2011 was El Hierro enkele dagen wereldnieuws. Na duizenden kleine aardbevingen begon in de oceaan voor de kust een onderzeese vulkaanuitbarsting. Uit de nieuwe kraterbuis ontsnapten zwavel en kooldioxide. De Mar de Las Calmas deed zijn naam niet langer eer aan. Het zeewater borrelde als een jacuzzi. Af en toe schoten er lavastenen uit het water omhoog.
Een wereldstad op een handvol eilandjes die bij het minste of geringste onder water lopen. Venetië ligt op een onmogelijke plek, maar de stad heeft er prima mee leren leven. Gucci verkoopt in de Calle XXll Marzo rubberlaarzen voor 170 euro om in stijl 'aqua alto' - hoog water - te trotseren.
Langs de Megaloharis-straat ligt een rubberen mat. Hierlangs kruipen de gelovigen omhoog. Het is vijfhonderd meter kruipen naar de Panagia Evangelistria op de heuvel hoog boven Tinos-stad. De kruipers zijn zonder uitzondering vrouwen. Meestal dragen ze blauwe kniebeschermers. Een pluk watten of slippers beschermen hun handen.
Het stadje Osor ligt nog net op het eiland Cres op de plek waar een gammele draaibrug je naar buureiland Losinj brengt. Er wonen volgens de laatste opgave van de gemeente 70 mensen en dat moeten er in de hoogtijdagen misschien wel zo'n 20 duizend geweest zijn.
De kerk Ekatontapyliani is het oudste gebouw van Parikia, de hoofdstad van Paros. Bij de deur zit een zigeunerjongetje met een kartonnen doos voor zich. Een eindje verderop houdt moeder met een jonger broertje op de arm het bedelaartje in de gaten.
Op bevel van Keizer Augustus werd in 25 v.Chr. Augusta Emerita gesticht; later ‘verspaanst’ tot Mérida (West-Spanje). Langs de oevers van de Guadiana lag voldoende vruchtbare grond om de veteranen een onbezorgde oude dag te garanderen. Als een van de eerste gebouwen liet Augustus in Mérida een enorm theater met meer dan 5000 zitplaatsen bouwen.
Op het tweede pleintje van Pelekas wijst een bordje omhoog naar Paratiritirio tou Kaiser, ofwel de Keizerstroon. De Duitse keizer Wilhelm II bracht in de jaren voor de Eerste Wereldoorlog zijn vakanties door op het paleisje Achilleion bij Kerkyra. Regelmatig liet hij zich naar de heuveltop boven Pelekas vervoeren om de zon langs de heuvelrand in de Ionische Zee te zien zakken.
Van het oudste klooster van Lesbos is niet veel meer over dan wat muren, een paar stukken marmer en de sarcofaag van de Heilige Alexandros tegenover het nieuwe kapelletje. Je vindt de ruïne in een schapenweitje bij het dorp Lafiónas boven Petra en Molivos in het noordwesten van het eiland.
Bijna elke dag kijk ik even op internet hoe het in Stoupa is. Eigenlijk is er nooit iets. Behalve dat de zon schijnt in Stoupa, dat de temperatuur prima is en dat er voortdurend mensen voorbij de webcam op het dak van het reisbureau slenteren. Sommigen kijken even onze kant op. Elke dag even terug in Stoupa.
Waar de rivier Imbrasos vanuit de bergen in het zuidoosten van Samos in zee stroomde, wordt sinds mensenheugenis Hera vereerd. Hera, de oergodin, zuster en vrouw van Zeus. Hera, godin van huwelijk en kuisheid. Haar Heraion is een snikhete vlakte. Hier en daar zorgt een boom voor wat schaduw. Onder één zo'n boom - de Vitex agnus castus ofwel de kuisboom - moet Hera geboren zijn...
De eerste indrukken leken mijn bedenkingen te bevestigen. Allereerst de 40 graden Celsius die niet alleen in de lucht hing, maar ook van de muren en van de straat op je af kwam. Dan de stank van paardenpis en paardenstront dankzij de onafgebroken rij koetsjes. En dan natuurlijk de toeristen die elkaar met hun plattegronden zo ongeveer van de stoep afslaan. Hoezo: mooie stad?
LA GOMERA (Canarische Eilanden) De hippies van La Gomera
Ze zijn er nog. Ze lopen op blote voeten. Ze verkopen sieraden op de hoek. Ze persen sinaasappels voor je uit. Ze spelen op een plastic fluit. De hippies van Valle Gran Rey. Als je ze ‘in het wild’ wilt bekijken, zul je over de rotsen klimmend naar Playa de las Arenas moeten waar ze onder de tweehonderd meter hoge zwarte rots hun hutjes gebouwd hebben van wrakhout en palmbladeren.
LA PALMA (Canarische Eilanden) De rustige zekerheid van Garafía
Elke keer op La Palma gaan we naar Garafía. Deze keer zijn we met z'n vieren naar het eiland gekomen, dus slepen we ook onze vrienden mee naar het stadje helemaal in het noordwesten. Wat is er mooi aan Garafía?
Hoe maak je een goed museum? Het Museo Nacional de Arte Romano in Mérida (West-Spanje) bewijst dat je daarvoor op z’n minst aan twee voorwaarden moet voldoen. Je hebt conservatoren nodig die niet per se voortdurend álles willen laten zien. En je moet een architect zien te vinden die een collectie – letterlijk en figuurlijk – op zijn plaats kan zetten.
CORDOBA (Spanje) De palmen van de Mezguita Natuurlijk moet je de plekken waar alle toeristen komen, als het kan mijden. Ga in Córdaba echter in elk geval naar de Mezquita, de oude moskee van Córdoba. Elke reisgids vertelt hoe kalief Abderramán I in 784 met de bouw begon. Dat hij marmeren zuilen van Romeinse villa’s in de buurt gebruikte en die met rechthoekige blokken en twee rijen bogen liet ophogen.
ANDRITSINA (Griekenland) De verhulde tempel van Vasses
Het begint bij Andritsina als een smal en bedrieglijk bescheiden weggetje. Snel daarna wordt de weg ruim en breed en dan duurt het nog ongeveer vijftien kilometer voor je de tempel van Vasses bereikt. De toon is al spoedig gezet dankzij de grandioze vergezichten en een nagenoeg complete verlatenheid.
Als je je bij zomerdag ’s morgens om half acht in de Eemshaven op de Ost-Friesland inscheept naar het Duitse waddeneiland Borkum, kun je om een uur of negen al op de Strandpromenade zijn. Je staat er dan overigens wel vrijwel alleen, want Borkum en zijn gasten slapen graag lang uit. Loop een strandtent binnen en met een beetje geluk hoor je ze in het keukentje de afwas van gisteravond doen.
Ik heb op Hydra twee auto’s geteld: een vuilnisauto en een onbestemd vrachtautootje. Zelfs dat aantal lijkt aan de forse kant want je kunt er hooguit mee rond de haven rijden. Een stukje van niet meer dan een paar honderd meter. Het transport op het eiland wordt door de mens zelf verzorgd of – veel aantrekkelijker in de hitte van de steile straatjes – door de muilezel.
ROCAMADOUR (Dordogne) De wonderen van 'Roc Amadour'
De 'Roc Amadour' is 150 meter hoog. Wie met de auto komt, kan die het beste boven het stadje op de parkeerplaats zetten en langs het voetpad naar beneden lopen. Daarbij legt u de lijdensweg van Christus in omgekeerde volgorde af. Eerste sterft Jezus aan het kruis, dan wordt hij aan het kruis genageld en van zijn kleren beroofd.
Weer eens naar Parijs geweest. Het was jaren geleden. Al die tijd domweg niet aan toegekomen. Twee dagen door de stad gesjouwd. Langs de bekende plekjes als echte toeristen. Af en toe regent het. Bij de uitgang van elk metrostation kun je paraplu’s kopen. De Parijzenaars lopen nóg sneller dan anders.
In de meeste Corfu-gidsen staat Pelekas te boek als een bergdorp voor excentriekelingen en hippies. Misschien dat de oudere inwoners van het dorp zich daar nog iets van herinneren. De enige excentriekeling vandaag is de lange man op leeftijd die onschuldige voorbijgangers goedmoedig, luidkeels en ongevraagd de weg wijst.
Hoog vanaf zijn paard op het heetste hoekje van de Plaza Mayor van Trujillo lijkt Pizarro meewarig neer te kijken op ons die de schaduw van het terras van Hotel Nuria opzochten. Het kan ons niks schelen.
EL HIERRO (Canarische Eilanden) De maagd van El Hierro
Het wandelgidsje noemt La Bajada de la Virgen een pittige wandeling van 28 kilometer lengte van het zuidwesten naar het noordoosten van El Hierro. Voor de Herrenos - de inwoners van het eiland - is de tocht niets meer of minder dan een soort ijkpunt in hun eilander bestaan. De jaartelling is in Bajadas. Eén jaar voor de Bajada… Nee, het moet het jaar na de Bajada zijn geweest.
Van Dale zegt: ‘Historiseren is iets tot iets historisch maken’. De meeste architecten hebben een ontzettende hekel aan ‘historiserend bouwen’. In hun ogen betekent het namelijk dat je kiest voor vormen die je eigen creativiteit ondergeschikt maken aan de oplossingen van vroeger.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) Een simpel rijtje stenen door het bos
Over een afstand van honderden meters loopt een kanaaltje door de laurierbossen van Las Creces. Het is hooguit twintig centimeter breed. Twee rijen stenen vormen de oevers, gevat in beton. Eens bracht het kanaaltje water uit de bergen naar het dal van Arure beneden. Het is al jaren niet meer in gebruik.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) De Vallei van de Grote Koning
In 1404 landde de Normandische edelman Jean de Bethencourt op La Gomera. Hij deed zijn Noormannen-afkomst alle eer aan. Binnen de kortste keren veroverde hij de Guanchenkoninkrijkjes op het eiland op één na. Halverwege de vijftiende eeuw was La Gomera eigendom van de Spaanse familie Peraza en werden honderden oorspronkelijke bewoners van het eiland als slaaf verkocht.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) Naar de offerberg van de Guanchen
Het was een buitengewoon vermoeiende wandeling door een door de regens geteisterd spoor naar de Garajonay, met 1487 meter het hoogste punt van het eiland La Gomera. Het handzame wandelgidsje had ons een ontspannen tocht beloofd, maar het zal wel aan ons en onze conditie gelegen hebben, vrees ik…
El Hierro (Canarische Eilanden) Strepen over het eiland
Sinds de dichter Bloem ons de vraag ‘Wat is natuur nog in dit land?’ stelde, weten we zeker dat we in Nederland geen ‘echte’ natuur meer hebben. Ik keek voor het eerst met Nederlandse ogen naar het landschap van El Hierro. Tot nu toe had het eiland zo ongerept geleken…
PARIJS (Frankrijk) Een familiegraf op Père Lachaise
Bij de ingang van Père Lachaise staat een meisje voor twee euro plattegronden van het kerkhof te verkopen. Aan de rand van de kaart een eindeloze lijst te bezoeken beroemdheden. Iedereen heeft wel iemand op Père Lachaise. Wij zoeken de familie Boivin.
Avondzon op de haven van Patitiri. Ik tel 62 boten. De meest zijn kleine vissersbootjes, zoals je in een kleine Griekse haven verwacht. Verder een paar redelijk bescheiden jachten en aan de nieuwe steiger dobberen twee Flying Delphins. Een ervan bracht ons vier dagen geleden in vijf kwartier van Skiathos hier naar Alonnisos.
Dat het plaatsnaambord van Orgosolo met kogels werd doorzeefd, is niet zo bijzonder. Elk plaatsnaambord op Sardinië wordt als schietschijf gebruikt. Gaten die meer dan vuistdik waren, hadden we elders echter nog niet gezien. In Orgosolo is men kennelijk gewend grof geschut te gebruiken.
Turkije is vlakbij op Lesbos. Zelfs onder de douche zie ik de contouren van het Turkse vasteland. Eeuwenlang heersten de Turken in Griekenland. Hier op Lesbos van 1462 tot 1912.
Overal stroomt het water. Normaal is de bodem van het eiland kurk- en kurkdroog in deze tijd van het jaar. Het heeft de afgelopen septemberweken meer geregend dan de Sardijnen sinds jaren gewend zijn.
PAXOS (Griekenland) Naar het binnenland van Antipaxos
's Morgens om tien uur brengt de Antipaxos Lines je in twintig minuten van Gajos op Paxos naar Antipaxos. Terwijl de rest van het ongeveer vijftien personen tellende gezelschapje zich op het Vrika-strand en het naastgelegen Voutoumi-strand installeert, besluiten wij het eiland te gaan verkennen.
Is er iets veranderd in Frontera, vragen we ons af. Op het eerste gezicht niet bijzonder veel. Acht jaar geleden waren we hier voor het laatst. De wereld mag in razend tempo blijven veranderen, El Hierro en de Herreños niet. Gelukkig maar...
MONTFERRAND (Dordogne) De koelte van de twaalfde eeuw
Aan de smalle D26 tussen Belvès en Beaumont ligt Montferrand-du-Périgord tegen de hellingen langs de oever van de Couze, een zijriviertje van de Dordogne dat hier eigenlijk nog geen naam mag hebben. Aan het eind van het dorp staat op een nauwelijks meer te lezen bordje ‘Eglise XII siècle piêtions 7 min’.
Het duurt even voor je het door hebt. De geluiden van Venetië zijn anders dan overal elders. Geen geluid van auto’s, motoren, scooters en brommers. Venetië is de allerstilste wereldstad. Zeker in december...
Een paar dagen geleden kwamen we deze buitengewoon vervelende landgenoot op Alonnisos voor het eerst tegen: een parmantig sikje aan de kin, een fototoestel voor de buik, een schoudertas voor de borst en een vrouw in het kielzog. Een landgenoot in wiens buurt je je gedeisd houdt terwijl je alles doet wat in de vermogen ligt om geen Nederlander te zijn, laat staan Nederlander te lijken.
De eerste keer op Skyros was ik dik een uur onderweg om in Skyros-stad te komen. Het was warm die middag en ik volgde vanaf de kust de smalle weg die me tegelijk met de auto's, de brommers en de muilezels in ruime slingers tegen de berg op omhoog bracht. Later kwamen we er achter dat je met de trappen in vijf minuten boven in de stad
Als de Blue Star Paros de 'krater' van Santorini binnenvaart, is het uitzicht met niets te vergelijken. Een paar honderd meter boven de zee balanceren de witte huisjes van Io en Fira op de smalle kraterrand.
Twee dames in mooie lange jurken op een pleintje in Sevilla. Die in de rode jurk rookt zenuwachtig een sigaret. Ze staan op het punt de parochiekerk San Andrés binnen te gaan. Het is zaterdag en trouwdag in Sevilla.
PAG (Kroatië) De weg over Pag
Tussen de grote krantenkoppen over bombardementen en bloedige gevechten aan het begin van de Balkanoorlog in 1991 zal het vrijwel niemand opgevallen zijn. Het was niet meer dan een klein berichtje dat vertelde dat de mortieren van de Serven vanuit de bergen de kustweg konden bestrijken en dat het doorgaande verkeer daarom koos voor zestig relatief veilige kilometers over het eiland Pag.
Even ten zuiden van Parákila aan de golf van Kalloní op Lesbos staat een eenzame minaret tussen de cipressen. De ruïne van de moskee ligt in een veld blauwe orchideeën. Een eeuw geleden lag hier een dorp. Het verdween met zijn inwoners.
Neem in de Rua do Conceicao in de benedenstad trammetje 28 omhoog richting Sao Vincente. Stap uit op Largo das Partos do Sol en Alfama ligt aan je voeten. Een zee van daken van roze, via alle kleuren rood naar een onbestemd beige. Je hoeft alleen maar de grote trap af te lopen en je bent er.
Toen we met onze dappere Fiat door de kuil reden, herinnerden we ons de tip van degene die ons deze kant had opgestuurd: 'Vlak voor Paliochora zit een soort sloot in de weg waar je de auto beter vóór kunt laten staan'. Paliochora, het Byzantijnse hoofdstadje van het eiland Kythira, is van een niet kapot te krijgen schoonheid.
SANTILLIANA DEL MAR (Spanje) Het simpele Santilliana
Santilliana del Mar is een prachtig dorp. Iedereen roemt de ‘boerse’ schoonheid van de paleisjes die de plaatselijke adel hier tussen de vijftiende en achttiende eeuw bouwde. Santilliana ligt ongeveer 25 kilometer ten westen van Santander aan de Spaanse noordkust.
Onderweg van Bilbao naar Burgos kwamen we er per ongeluk een keer terecht toen we geen zin hadden verder te gaan. Pancorbo heette de afslag van de Autovía del Norte. Er lag een dorp dat inderdaad zo heette. We stapten uit.
We staan voor de Duomo Santa Maria di Castello, de grote kathedrale kerk van Cagliari. Dertiende eeuw met een façade van licht marmer als de dom van Pisa, schrijft de reisgids er voor alle zekerheid bij. Wij staan met de rug naar de kerk en kijken over de muur de straatjes van de wijk Castello in.
EL HIERRO (Canarische Eilanden) De scherven van El Hierro
De geleerden schatten dat zich op El Hierro 12.000 jaar geleden een natuurfenomeen van een ongekend formaat heeft voorgedaan. Stel je het kleine Canarische eiland El Hierro voor als één grote vulkaankegel op de bodem van de Atlantische Oceaan. Op een dag moet er boven bij de kraterrand een enorme scherf van de wand zijn afgebroken. Een scherf van meer dan 1500 meter hoog.
