opdracht: eindredactie evaluatie college-programma en schrijven samenvatting opdrachtgever: Provincie Drenthe
In de aanloop van de statenverkiezingen in het voorjaar van 2007 besloten gedeputeerde staten het Drentse collegeprogramma 2003-2007 intern te evalueren. Een ambtelijke werkgroep ging er voortvarend mee aan de slag. Aan het eind van de rit, toen de resultaten vuistdik op een rij stonden, deed ik de eindredactie van het rapport waarbij zeer intensief en uiterst plezierig met Annemieke Hemmer, Nynke Hovinga en Jan Kreling van de provincie werd samengewerkt. Zoals gebruikelijk was er geen tijd te verliezen. In het verlengde van de redactieklus schreef ik de tekst van een 26 pagina's tellende brochure van met daarin een samenvattende terugblik op de bestuursperiode 2003-2007. (2007-01)
plaatselijk belang
CRES (Kroatië) De zee van Cres
Nu ik er weer geweest ben, weet ik zeker dat het stadje Cres tot mijn favoriete plekjes aan de Kroatische kust hoort. Het haventje is tot de laatste plaats bezet met kleine bootjes. De huizen langs de kade hebben de mooiste kleuren. Daarachter staan de middeleeuwse wachttorens aan de rand van het stadje.
De meeste mensen die met vakantie naar Lesbos gaan, komen niet in de hoofdstad Mytilíni. Een vieze, drukke stad, vinden ze. Meer dan de helft van de 80 duizend inwoners van het eiland woont in de hoofdstad.
Even ten zuiden van Parákila aan de golf van Kalloní op Lesbos staat een eenzame minaret tussen de cipressen. De ruïne van de moskee ligt in een veld blauwe orchideeën. Een eeuw geleden lag hier een dorp. Het verdween met zijn inwoners.
Als u het paradijs wilt zien, moet u snel zijn. Het grote blauwe bord vooraan in de vallei verraadt dat de Europese Unie 2,5 miljoen euro gaat steken in deze potentiële toeristentrekker. De nieuwe stenen plattegrond belooft al een bezoekerscentrum waar nu nog de brem bloeit.
Neem in de Rua do Conceicao in de benedenstad trammetje 28 omhoog richting Sao Vincente. Stap uit op Largo das Partos do Sol en Alfama ligt aan je voeten. Een zee van daken van roze, via alle kleuren rood naar een onbestemd beige. Je hoeft alleen maar de grote trap af te lopen en je bent er.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) Naar de offerberg van de Guanchen
Het was een buitengewoon vermoeiende wandeling door een door de regens geteisterd spoor naar de Garajonay, met 1487 meter het hoogste punt van het eiland La Gomera. Het handzame wandelgidsje had ons een ontspannen tocht beloofd, maar het zal wel aan ons en onze conditie gelegen hebben, vrees ik…
De eerste indrukken leken mijn bedenkingen te bevestigen. Allereerst de 40 graden Celsius die niet alleen in de lucht hing, maar ook van de muren en van de straat op je af kwam. Dan de stank van paardenpis en paardenstront dankzij de onafgebroken rij koetsjes. En dan natuurlijk de toeristen die elkaar met hun plattegronden zo ongeveer van de stoep afslaan. Hoezo: mooie stad?
KYTHERA (Griekenland) De grot van de Heilige Sophia
Er hangt een bordje Agia Sophia tegen de muur bij de ingang van het dorp Spilies. De blauwe pijl wijst naar links en het pad brengt ons in een klein half uur naar een nauwe kloof. Groen en schaduwrijk verborgen in het kale, stoffige landschap van het zuiden van Kythira. Soms stroomt er water. Niet nu, na een lange hete Griekse zomer.
Van Dale zegt: ‘Historiseren is iets tot iets historisch maken’. De meeste architecten hebben een ontzettende hekel aan ‘historiserend bouwen’. In hun ogen betekent het namelijk dat je kiest voor vormen die je eigen creativiteit ondergeschikt maken aan de oplossingen van vroeger.
Bijna elke dag kijk ik even op internet hoe het in Stoupa is. Eigenlijk is er nooit iets. Behalve dat de zon schijnt in Stoupa, dat de temperatuur prima is en dat er voortdurend mensen voorbij de webcam op het dak van het reisbureau slenteren. Sommigen kijken even onze kant op. Elke dag even terug in Stoupa.
MONTFERRAND (Dordogne) De koelte van de twaalfde eeuw
Aan de smalle D26 tussen Belvès en Beaumont ligt Montferrand-du-Périgord tegen de hellingen langs de oever van de Couze, een zijriviertje van de Dordogne dat hier eigenlijk nog geen naam mag hebben. Aan het eind van het dorp staat op een nauwelijks meer te lezen bordje ‘Eglise XII siècle piêtions 7 min’.
COSTA VERDE (Sardinië) Een huis aan zee voor de kinderen
De weg langs de Costa Verde in het zuidwesten van Sardinië brengt ons van de ene verrassing naar de andere. Doni kwam vroeger nooit aan deze verlaten kust, vertelt hij. Dit was het land van de mijnwerkers en de klassenstrijd. Niet het Sardinië van de boeren en herders dat hij als zijn broekzak kent.
Hoe maak je een goed museum? Het Museo Nacional de Arte Romano in Mérida (West-Spanje) bewijst dat je daarvoor op z’n minst aan twee voorwaarden moet voldoen. Je hebt conservatoren nodig die niet per se voortdurend álles willen laten zien. En je moet een architect zien te vinden die een collectie – letterlijk en figuurlijk – op zijn plaats kan zetten.
Hoe lesbisch is Lesbos? Regelmatig eisen de inwoners van Lesbos het bezittelijk voornaamwoord exclusief voor zichzelf op, maar buiten het eiland lijkt niemand daar erg van onder de indruk. Vast staat dan ook dat de relatie van Lesbos met de damesliefde meer dan 2500 jaar oud is. In het jaar 617 v.Chr. werd in het stadje Eréssos in het westen van Lesbos de dichteres Sappho geboren.
Waarschijnlijk kent u Bouillac niet. Het dorp - nou ja: de kerk, de school, de Mairie en een handvol huizen - ligt aan de smalle D26 van Belvès naar Beaumont. Vermoedelijk zegt het u nog steeds weinig… We zijn in de Dordogne-streek. We lopen een rondje in de buurt en komen dus weer 'ns door Bouillac.
MONPAZIER (Dordogne) Een groene ster voor Monpazier
Op het terras van Hotel de France aan het Place de Cornières in afwachting van de groentesoep waar het Menu Suggestions (18,50 euro) mee begint. De zon schijnt nog op de arcaden aan de overkant van het plein en op de toren van de St-Dominique. In de boog boven ons voeren de zwaluwen hun onverzadigbare jongen.
LA PALMA (Canarische Eilanden) Dansen op de vulkaan
'Nog dichter bij de afgrond, nog dichter bij het vuur. En het wordt erger, erger met het uur', zingt Huub van der Lubbe in 'Dansen op de vulkaan'. Vuur is er allang niet meer in de krater San Antonio in het uiterste zuiden van La Palma. In de verte lopen zwarte, gestolde lavastromen steil de zee in. San Antonio is een dode vulkaan sinds 1677.
Het is half acht ’s avonds en de zon schijnt in Salamanca nog zo fel dat de helft van Plaza Mayor zo oogverblindend licht is dat je aan de overkant van het plein nauwelijks iets kunt onderscheiden. We schuiven aan op Plaza Mayor en voor de zoveelste keer zien we een paar uur lang Salamanca langskomen.
Het is zaterdagmorgen in Mandamádos, het grootste dorp in het noordoosten van Lesbos. Vanaf het terrasje van de taverna naast de kerk zien we het dorpsleven zijn rustige gangetje gaan. Een grote vrachtauto komt een paar dozen bezorgen bij de ijzerwarenwinkel. Een boer zet een emmer verf in de bak van zijn aftandse pick-up.
Een wereldstad op een handvol eilandjes die bij het minste of geringste onder water lopen. Venetië ligt op een onmogelijke plek, maar de stad heeft er prima mee leren leven. Gucci verkoopt in de Calle XXll Marzo rubberlaarzen voor 170 euro om in stijl 'aqua alto' - hoog water - te trotseren.
Het duurt even voor je het door hebt. De geluiden van Venetië zijn anders dan overal elders. Geen geluid van auto’s, motoren, scooters en brommers. Venetië is de allerstilste wereldstad. Zeker in december...
Turkije is vlakbij op Lesbos. Zelfs onder de douche zie ik de contouren van het Turkse vasteland. Eeuwenlang heersten de Turken in Griekenland. Hier op Lesbos van 1462 tot 1912.
Ten zuidwesten van Cagliari ligt de oude handelsstad Nora. Tweeduizend jaar geleden was het de grootste en rijkste stad van Sardinië, halverwege Italië en Afrika. De Phoeniciërs vestigden zich er in de achtste eeuw voor Christus. In 238 v.Chr. vroeg men de Romeinen hen te helpen tegen de Carthagers. Sardinië werd deel van het Romeinse rijk, Nora een Romeinse stad.
De stad Evora, diep in het Portugese binnenland, heeft veel om te laten zien. Een Romeinse tempel bijvoorbeeld die je vanaf het terras van de kiosk in het parkje rustig kunt bekijken. Cultureel hoogtepunt van het stadje is de Sé – ‘Kathedraal’ in het Portugees – die gesticht werd in 1186, toen de Moren hier net verslagen waren.
PARIJS (Frankrijk) Een familiegraf op Père Lachaise
Bij de ingang van Père Lachaise staat een meisje voor twee euro plattegronden van het kerkhof te verkopen. Aan de rand van de kaart een eindeloze lijst te bezoeken beroemdheden. Iedereen heeft wel iemand op Père Lachaise. Wij zoeken de familie Boivin.
'Thank heaven, no one takes any notice', schreef D.H. Lawrence in zijn Sea and Sardinia (1921). Hij noteerde het bij aankomst in de Sardijnse hoofdstad Cagliari. Een handjevol mannen met de handen in de zakken stond op de kade de komst van de kleine oude stoomboot uit Sicilië te negeren.
Rond kerst is Sevilla de stad van de Belèn, ofwel de stad van de kerststallen. In het woord Belèn herken je Bethlehem, het dorp van de échte kerststal. Sevilla telt in de kersttijd een paar honderd kerststallen.
OLHAO (Portugal) Het bezoekerscentrum van Rio Formosa
De man bij de ingang van het bezoekerscentrum tekent achteloos een paar cirkels op het plattegrondje: de toiletten, het expositiegebouw, de getijdemolen. Door de kennel van de Portugese waterhonden komt een kruis. Die zijn er niet meer…
PAXOS (Griekenland) Naar het binnenland van Antipaxos
's Morgens om tien uur brengt de Antipaxos Lines je in twintig minuten van Gajos op Paxos naar Antipaxos. Terwijl de rest van het ongeveer vijftien personen tellende gezelschapje zich op het Vrika-strand en het naastgelegen Voutoumi-strand installeert, besluiten wij het eiland te gaan verkennen.
Dat het plaatsnaambord van Orgosolo met kogels werd doorzeefd, is niet zo bijzonder. Elk plaatsnaambord op Sardinië wordt als schietschijf gebruikt. Gaten die meer dan vuistdik waren, hadden we elders echter nog niet gezien. In Orgosolo is men kennelijk gewend grof geschut te gebruiken.
Avondzon op de haven van Patitiri. Ik tel 62 boten. De meest zijn kleine vissersbootjes, zoals je in een kleine Griekse haven verwacht. Verder een paar redelijk bescheiden jachten en aan de nieuwe steiger dobberen twee Flying Delphins. Een ervan bracht ons vier dagen geleden in vijf kwartier van Skiathos hier naar Alonnisos.
Soms overvalt je het gevoel dat je niet verder hoeft. Eigenlijk ben je d'r, realiseer je je. Mooier dan dit wordt het niet. Dat is in diepste wezen het eilandgevoel. Ver weg van de grote-mensenwereld, teruggeworpen op lotgenoten. El Hierro is het ultieme eilandgevoel.
Het stadje Osor ligt nog net op het eiland Cres op de plek waar een gammele draaibrug je naar buureiland Losinj brengt. Er wonen volgens de laatste opgave van de gemeente 70 mensen en dat moeten er in de hoogtijdagen misschien wel zo'n 20 duizend geweest zijn.
El Hierro (Canarische Eilanden) Strepen over het eiland
Sinds de dichter Bloem ons de vraag ‘Wat is natuur nog in dit land?’ stelde, weten we zeker dat we in Nederland geen ‘echte’ natuur meer hebben. Ik keek voor het eerst met Nederlandse ogen naar het landschap van El Hierro. Tot nu toe had het eiland zo ongerept geleken…
Overal stroomt het water. Normaal is de bodem van het eiland kurk- en kurkdroog in deze tijd van het jaar. Het heeft de afgelopen septemberweken meer geregend dan de Sardijnen sinds jaren gewend zijn.
Toen we met onze dappere Fiat door de kuil reden, herinnerden we ons de tip van degene die ons deze kant had opgestuurd: 'Vlak voor Paliochora zit een soort sloot in de weg waar je de auto beter vóór kunt laten staan'. Paliochora, het Byzantijnse hoofdstadje van het eiland Kythira, is van een niet kapot te krijgen schoonheid.
Waar de rivier Imbrasos vanuit de bergen in het zuidoosten van Samos in zee stroomde, wordt sinds mensenheugenis Hera vereerd. Hera, de oergodin, zuster en vrouw van Zeus. Hera, godin van huwelijk en kuisheid. Haar Heraion is een snikhete vlakte. Hier en daar zorgt een boom voor wat schaduw. Onder één zo'n boom - de Vitex agnus castus ofwel de kuisboom - moet Hera geboren zijn...
Een halve eeuw geleden noemde Henry Miller het stadje Sarlat ‘een droom waarmee de menselijke geest zich voedt’. Zijn Sarlat was een ander stadje dan wat je nu ziet. Het Sarlat van Miller was stoffig, muf en breekbaar. .
EL HIERRO (Canarische Eilanden) Leven met de vulkaan
In oktober 2011 was El Hierro enkele dagen wereldnieuws. Na duizenden kleine aardbevingen begon in de oceaan voor de kust een onderzeese vulkaanuitbarsting. Uit de nieuwe kraterbuis ontsnapten zwavel en kooldioxide. De Mar de Las Calmas deed zijn naam niet langer eer aan. Het zeewater borrelde als een jacuzzi. Af en toe schoten er lavastenen uit het water omhoog.
Op bevel van Keizer Augustus werd in 25 v.Chr. Augusta Emerita gesticht; later ‘verspaanst’ tot Mérida (West-Spanje). Langs de oevers van de Guadiana lag voldoende vruchtbare grond om de veteranen een onbezorgde oude dag te garanderen. Als een van de eerste gebouwen liet Augustus in Mérida een enorm theater met meer dan 5000 zitplaatsen bouwen.
SKYROS (Griekenland) Twaalf kapelletjes in de bergen
U komt gaandeweg langs vele kapelletjes, elk met een eigen sfeer en decoratie. Neem gerust binnen een kijkje en steek in ruil voor wat kleingeld een kaarsje aan.'
Het was zaterdagmiddag op Skyros en dit was de twaalf-kapelletjesroute, volgens de kenners de mooiste wandeling op het eiland.
LESBOS (Griekenland) De twee monniken van Patharioú
De bevolking van het Patharioú-klooster bij Eressós op Lesbos bestaat uit twee monniken. Als je de zandweg naar hun klooster omhoog volgt, is de kans groot één van beiden in een oude Nissan pick-up tegen te komen. Het bakje vol stenen en zakken cement.
Een paar dagen geleden kwamen we deze buitengewoon vervelende landgenoot op Alonnisos voor het eerst tegen: een parmantig sikje aan de kin, een fototoestel voor de buik, een schoudertas voor de borst en een vrouw in het kielzog. Een landgenoot in wiens buurt je je gedeisd houdt terwijl je alles doet wat in de vermogen ligt om geen Nederlander te zijn, laat staan Nederlander te lijken.
KEFALONIA (Griekenland) De twee kapiteins van Kefalonia
Toen we nog maar net met de veerboot Captain Aristides van Levkas vertrokken waren, begreep ik dat mijn voorbereiding op Kefalonia slecht geweest was. Twee echtparen hadden elkaar op het bovendek van de veerboot ontmoet en wisselden de plaatsen van 'Kapitein Corelli's mandoline' uit die ze gingen bezoeken. Ik had nauwelijks iets van Kapitein Corelli onthouden.
Acht jaar geleden kwamen we in Frontera bij toeval in Apartamentos Frontera terecht. Er zat een oude dame achter de receptie van Hotel Frontera die ons naar een gebouw achterin de bloementuin bracht. Terug op El Hierro wilden we beslist terug naar Apartamentos Frontera.
EL HIERRO (Canarische Eilanden) De scherven van El Hierro
De geleerden schatten dat zich op El Hierro 12.000 jaar geleden een natuurfenomeen van een ongekend formaat heeft voorgedaan. Stel je het kleine Canarische eiland El Hierro voor als één grote vulkaankegel op de bodem van de Atlantische Oceaan. Op een dag moet er boven bij de kraterrand een enorme scherf van de wand zijn afgebroken. Een scherf van meer dan 1500 meter hoog.
De naam St. Avit Rivière doet meer verwachten dan je er in werkelijkheid aantreft. De 'Rivière' is de Couze die ter plaatse amper een meter breed is. 'St. Avit' telt 73 inwoners, maar hier zijn ook de boerderijen in de buurt bij inbegrepen. Als bezienswaardigheid van het dorp heeft men op de site van de Commune St. Avit Rivière een picknickbank gefotografeerd.
LA PALMA (Canarische Eilanden) Voorbijgangers in Las Tricias
Het pad begint in Las Tricias en daalt snel. Onderaan zijn ons in de grotten van Buracas inscripties van de Guanchen beloofd. Graffiti uit de oertijd. Langs het pad bloeien alle bloemen. Hier en daar een huisje, de meeste zijn verlaten. Deze niet, hier woont de zilversmid.
De man in het hokje heeft meer belangstelling voor de twee mannen op het bankje naast hem (waar hij ruzie mee lijkt te maken) dan voor ons. Ons geldt slechts de mededeling dat we linksaf moeten beginnen en dat het terrein om vier uur dicht gaat.
De eerste keer op Skyros was ik dik een uur onderweg om in Skyros-stad te komen. Het was warm die middag en ik volgde vanaf de kust de smalle weg die me tegelijk met de auto's, de brommers en de muilezels in ruime slingers tegen de berg op omhoog bracht. Later kwamen we er achter dat je met de trappen in vijf minuten boven in de stad
MYCENE (Grikenland) De doodsbleke burcht van Mycene
De eerste keer dat we in Mycene waren, had het net geregend. Het was een enorme plensbui die waarschijnlijk meer regen gebracht had dan er verder dat jaar in dit deel van Griekenland zou vallen. In de stalletjes langs de lange weg naar ‘Ancient Mycenae’ waren de souvenirverkopers hun Apollo’s, Athenes, Cupido’s en Venussen aan het afdrogen. We liepen omhoog naar de burcht.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) De Vallei van de Grote Koning
In 1404 landde de Normandische edelman Jean de Bethencourt op La Gomera. Hij deed zijn Noormannen-afkomst alle eer aan. Binnen de kortste keren veroverde hij de Guanchenkoninkrijkjes op het eiland op één na. Halverwege de vijftiende eeuw was La Gomera eigendom van de Spaanse familie Peraza en werden honderden oorspronkelijke bewoners van het eiland als slaaf verkocht.
Als de Blue Star Paros de 'krater' van Santorini binnenvaart, is het uitzicht met niets te vergelijken. Een paar honderd meter boven de zee balanceren de witte huisjes van Io en Fira op de smalle kraterrand.
ROCAMADOUR (Dordogne) De wonderen van 'Roc Amadour'
De 'Roc Amadour' is 150 meter hoog. Wie met de auto komt, kan die het beste boven het stadje op de parkeerplaats zetten en langs het voetpad naar beneden lopen. Daarbij legt u de lijdensweg van Christus in omgekeerde volgorde af. Eerste sterft Jezus aan het kruis, dan wordt hij aan het kruis genageld en van zijn kleren beroofd.
LA PALMA (Canarische Eilanden) De rustige zekerheid van Garafía
Elke keer op La Palma gaan we naar Garafía. Deze keer zijn we met z'n vieren naar het eiland gekomen, dus slepen we ook onze vrienden mee naar het stadje helemaal in het noordwesten. Wat is er mooi aan Garafía?
LA PALMA (Canarische Eilanden) De overtreffende trap van La Palma
Eigenlijk is La Palma één grote berg. Een paar miljoen jaar geleden ontstaan toen de oceaanbodem scheurde en de lava een berg vormde die na 4000 meter boven water uit kwam en vervolgens nog eens 2400 meter doorbouwde aan La Palma. De doorsnee van de krater van die oervulkaan, de Caldera de Taburiente, is zo’n tien kilometer. Getallen om van te duizelen.
SANTILLIANA DEL MAR (Spanje) Het simpele Santilliana
Santilliana del Mar is een prachtig dorp. Iedereen roemt de ‘boerse’ schoonheid van de paleisjes die de plaatselijke adel hier tussen de vijftiende en achttiende eeuw bouwde. Santilliana ligt ongeveer 25 kilometer ten westen van Santander aan de Spaanse noordkust.
Ik zou bij God niet weten waarom u naar Sidari zou moeten.
Tenzij u in reïncarnatie gelooft en denkt dat Elvis vanavond om half tien live in het B.E.D. Café komt optreden.
Tenzij u dik en Engels bent…
Een Spaanse bar is altijd te klein. Er moet nu eenmaal altijd meer gebeuren dan op de beschikbare vierkante meters mogelijk is. Een bar in Spanje is méér dan een plek om te drinken. De bar is ook een huiskamer met een luide tv, een restaurant, een restaurantkeuken, een winkel en het voorraadmagazijn.
De plattegrond van Parijs die je in je hoofd heb, is niet één grote kaart, maar bestaat uit tientallen kleine stukjes. Je duikt ergens de grond in om enige tijd later verderop weer op te duiken. Hoe ver het van ons hotel bij de Boulevard de Picpus naar Montmartre is? Geen idee. Heb net met Google Earth uitgerekend het zo’n zeven kilometer is. De metro maakt afstanden irrelevant.
Er zijn dorpen en steden waar je tijd voor nodig hebt om tot ze door te dringen. Belvès in de Dordogne - een kilometer of dertig ten westen van Sarlat, aan de weg naar Monpazier - is daar een mooi voorbeeld van. Je rijdt een paar keer door Belvès, dan ga je op een goede dag een keer op het terras van het grote café aan het pleintje zitten om wat te drinken.
LA GOMERA (Canarische Eilanden) Hoog boven Valle Gran Rey
Aan de ene kant de Atlantische Oceaan, soms zijn golven grimmig op de stenen kletsend, meestal zo glad als een spiegel. Aan de andere kant de massieve loodrechte rotswand die Valle Gran Rey ’s morgens in de schaduw houdt en ’s avonds bij wijze van compensatie de hitte van de dag op de kust terugkaatst.
Als je je bij zomerdag ’s morgens om half acht in de Eemshaven op de Ost-Friesland inscheept naar het Duitse waddeneiland Borkum, kun je om een uur of negen al op de Strandpromenade zijn. Je staat er dan overigens wel vrijwel alleen, want Borkum en zijn gasten slapen graag lang uit. Loop een strandtent binnen en met een beetje geluk hoor je ze in het keukentje de afwas van gisteravond doen.
Waarom lees je nooit over Sevilla in de winter? Als de zon de stad niet opstookt tot het kookpunt. Vandaag is het Eerste Kerstdag en blijft de thermometer bij achttien aangename graden steken.Het is winter, maar Sevilla weigert erin te geloven. Des te meer in kerst.
De man van de brommerverhuur had zijn zuster gebeld. Die bracht ons door de straatjes van Gajos naar een groot huis aan de rand van het dorp. Wij hadden onderdak op Paxos.
LEVKAS (Griekenland) Het blauwste water van Porto Katsiki
Voor het eerst van ons leven op Levkas zijn we net gestopt om een foto van de brem te maken die als een gele schutting lang de weg staat. We staan met een man aan de kant van de weg te praten. Hij is aan het uitrusten van zijn werk op de wijngaard.
KEFALONIA (Griekenland) Voorjaarsbloemen in de basiliek
Boven het vissersdorp Fiskardo, helemaal in het noorden van Kefalonia, zie je twee lichtgrijze ruïnetorens boven het groen uitsteken. Het plaatselijke gidsje weet te vertellen dat daar op het Fournia-schiereiland de resten van een vroeg-christelijke basiliek en twee torens liggen.
Is er iets veranderd in Frontera, vragen we ons af. Op het eerste gezicht niet bijzonder veel. Acht jaar geleden waren we hier voor het laatst. De wereld mag in razend tempo blijven veranderen, El Hierro en de Herreños niet. Gelukkig maar...
ANDRITSINA (Griekenland) De verhulde tempel van Vasses
Het begint bij Andritsina als een smal en bedrieglijk bescheiden weggetje. Snel daarna wordt de weg ruim en breed en dan duurt het nog ongeveer vijftien kilometer voor je de tempel van Vasses bereikt. De toon is al spoedig gezet dankzij de grandioze vergezichten en een nagenoeg complete verlatenheid.
Een van de mooiste stadsgidsen die ik ken, is de 'Gids voor Oud Antwerpen' van George van Cauwenbergh. Net als de stad zelf bevat het boek een tamelijk ongeorganiseerde verzameling belangrijke en onbelangrijke wetenswaardigheden. De eerste druk van de gids stamt uit 1973 en inmiddels beleefde het 450 pagina's tellende boekwerk maar liefst negen drukken.
Als de Noordster zich een vaarweg baant tussen de staken langs de geul van het haventje van Noordpolderzijl naar de Waddenzee is het middaguur al gepasseerd. We zijn met een man of twintig met een excursie van Staatsbosbeheer op weg naar Rottumeroog.
Langs de Megaloharis-straat ligt een rubberen mat. Hierlangs kruipen de gelovigen omhoog. Het is vijfhonderd meter kruipen naar de Panagia Evangelistria op de heuvel hoog boven Tinos-stad. De kruipers zijn zonder uitzondering vrouwen. Meestal dragen ze blauwe kniebeschermers. Een pluk watten of slippers beschermen hun handen.
EL HIERRO (Canarische Eilanden) De steen van San Lorenzo
Sinds in de zomer van 2003 de tunnel door de rotswand Risco de Tibataje naar beneden geopend is, rijd je in een kwartier van Valverde naar El Golfo en kom je in een deel van El Hierro waar je vroeger niet hoefde te zijn. In Mocanal slaan we het weggetje naar Pozo de las Calcosas in.
Elke dag van het jaar is Sevilla de mooiste stad van de wereld. Bijna elke dag. Mijd Sevilla op Oudejaarsdag. U heeft er dan niets te zoeken. Niemand zit de laatste dag van het jaar op u te wachten in Sevilla.
Hoog vanaf zijn paard op het heetste hoekje van de Plaza Mayor van Trujillo lijkt Pizarro meewarig neer te kijken op ons die de schaduw van het terras van Hotel Nuria opzochten. Het kan ons niks schelen.
LA PALMA (Canarische Eilanden) Vrijgevochten in El Remo
Voorbij Puerto Naos wordt de gele weg op de kaart een witte weg om als een simpel lijntje in El Remo te eindigen. El Remo, het klinkt als een cowboy-film. Als je de laatste bocht na de laatste bananenplantage gehad hebt, blijkt dat ook ongeveer te kloppen. Een decor van brede stoffige wegen en tientallen lage huisjes.
We staan voor de Duomo Santa Maria di Castello, de grote kathedrale kerk van Cagliari. Dertiende eeuw met een façade van licht marmer als de dom van Pisa, schrijft de reisgids er voor alle zekerheid bij. Wij staan met de rug naar de kerk en kijken over de muur de straatjes van de wijk Castello in.
Weer eens naar Parijs geweest. Het was jaren geleden. Al die tijd domweg niet aan toegekomen. Twee dagen door de stad gesjouwd. Langs de bekende plekjes als echte toeristen. Af en toe regent het. Bij de uitgang van elk metrostation kun je paraplu’s kopen. De Parijzenaars lopen nóg sneller dan anders.
Bij het dorp Gastouri bouwde keizerin Elisabeth van Oostenrijk in 1889 haar zomerpaleisje Achilleion. Het paleis staat er nog precies zoals toen, hoog op de heuvel boven de baai van Kerkyra. Keizerin Sissi gaf haar zomerverblijf de naam van haar held Achilles 'die alle koningen met hun gewoonten en wetten op hun plaats zette'. Het waren woorden van de keizerin zelf.
In de meeste Corfu-gidsen staat Pelekas te boek als een bergdorp voor excentriekelingen en hippies. Misschien dat de oudere inwoners van het dorp zich daar nog iets van herinneren. De enige excentriekeling vandaag is de lange man op leeftijd die onschuldige voorbijgangers goedmoedig, luidkeels en ongevraagd de weg wijst.
