KLEINE GIDS SCHAAPSKUDDES
opdracht:
schrijven natuurgids
opdrachtgever:
Het Drentse Landschap

Twee geleden verscheen het eerste deeltje Kleine Gids van het Asserbos in deze serie, vorig jaar volgde de Kleine Gids van het Spaarbankbos en de Kleine Gids van de Drentse schaapskuddes is het derde deeltje van deze erfgoedreeks van Het Drentse Landschap.
Net als de vorige twee gidsjes maakte ik ook de Kleine Gids van de Drentse schaapskuddes. Albert Kerssies van de Stichting Behoud Drentse Schaapskudden zorgde voor de achtergrondinformatie. André Diepgrond van In Ontwerp Assen ontwikkelde het grafische concept van de serie en verzorgde de vormgeving van dit derde deeltje. Paulien Zomer produceerde het boekje voor de opdrachtgever en deed de beeldredactie. 

Eeuwenlang was het Drentse boerenbedrijf afhankelijk van de mest van de schapen. Dagelijks bracht de herder de kudde naar de heide. Daar aten de dieren hun buik vol waarna ze ’s nachts hun mest in de schaapskooien van de boerderijen achterlieten.
Ruim een eeuw geleden veranderde dit met de komst van de kunstmest. Toch bleek Drenthe niet zonder haar schaapskuddes te kunnen. Voortaan niet langer voor de mest, maar voor het heidebeheer. Als geen ander kunnen schapen ervoor zorgen dat een heideveld ook echt een heideveld blijft door opslag en andere planten tussen de heidestruiken weg te eten.

De Kleine Gids van de Drentse Schaapskuddes vertelt de geschiedenis van de oude Drentse schapenrassen en hoe de schaapskudde ooit het ritme van het leven in een Drents dorp bepaalde. Je leest over de bijzondere positie die de scheper traditioneel in het dorp innam. Schaapherders van nu vertellen over het onmisbare werk van hun kuddes bij de instandhouding van de grote Drentse heidevelden. De gids bevat ook een overzicht met informatie over alle tien schaapskuddes in Drenthe:

• kudde Stroomdal Drentsche Aa
• kudde Ballooërveld
• kudde Hijkerveld
• kudde Orvelte
• kudde Exloo
• kudde Doldersummerveld
• kudde Holtingerveld
• kudde Lhee
• kudde Ruinen
• kudde Bargerveen

De Kleine Gidsen zijn gebonden boekjes van 15 x 15 centimeter met zo’n 100 pagina’s die € 9,95 kosten. Je kunt ze o.a. kopen in de webwinkel van Het Drentse Landschap. Ook de schaapskuddes met een eigen winkeltje hebben deze Kleine Gids van de Drentse Schaapskuddes te koop. (juli 2025)

Louis Albert Roessingh (1873-1951) maakte dit schilderij van een herder die met zijn kudde over de 'schapendrift' terugkeert naar het dorp. Mogelijk maakte hij dit schilderij bij Elp, het dorp waar Roessingh ’s zomers woonde. (collectie Drents Museum Assen)