Voor straf naar Sardinië

CastiadasCASTIADAS (Sardinië)   We zijn in het zuidoosten van Sardinië, vlakbij het toeristenoord Costa Rei. De oude man op het terras van het wegrestaurant vraagt of we al in Castiadas geweest zijn. Hij wijst naar de overkant van de weg. Daarginds ligt Castiadas, zegt de man. In zijn jeugd was het een ‘colonia penal’, een strafkolonie in het Nederlands. Wie daar zat, kwam er nooit meer vandaan, vertelt hij.

 

Castiadas lijkt vooral op ons Veenhuizen. Ze stammen uit dezelfde tijd, de gebouwen lijken op elkaar. Het landschap ziet er in beide gevallen strak en rechtlijnig uit. Zelfs de bedoelingen van destijds zijn te vergelijken. Mensen die zich in de maatschappij onmogelijk gemaakt hadden, moesten naar Castiadas en Veenhuizen. We lieten ze er keihard werken en dan zou het uiteindelijk allemaal wel goedkomen met ze, hadden we bedacht.

De geschiedenis van Castiadas als strafkolonie begon op 11 augustus 1875. Dertig veroordeelden en zeven bewakers vertrokken uit de San Bartolomeo-gevangenis in de Sardijnse hoofdstad Cagliari. Het gezelschap landde op de oostkust van Sardinië en men baande zich een weg door het dichte struweel over een sompige vlakte naar Castiadas. In de Romeinse tijd was dit een bloeiend landbouwgebied geweest, maar de malaria had hier zo huisgehouden dat de streek sindsdien verlaten was.
De gevangenen begonnen een stuk grond vrij te maken en bouwden er een houten hut voor de eerste nachten. Het werd het begin van het grootste strafkamp van Italië dat op een gegeven moment ruim 6000 hectare groot was en 2000 gedetineerden huisvestte die op tien grote landbouwbedrijven werkten.
Er moeten ongelooflijk veel slachtoffers onder de gedetineerden gevallen zijn. Niet alleen door het harde werk op het land dat iemand in Castiadas gewend was, maar ook door de malaria die regelmatig de kop weer op stak.

In 1952 werd de strafkolonie Castiadas gesloten. Net als zoveel andere gebouwen op Sardinië die verlaten werden, vergat men ze af te breken.
We lopen op de binnenplaats van het hoofdgebouw dat in carrévorm gebouwd is. In de zuidvleugel is een klein museum in gericht. Er zijn geen bezoekers. Je kunt de cellen bekijken met houten britsen en een ijzeren ring in de vloer waarvan de gevangenen konden worden vastgeketend.
De rest van het complex is één grote puinhoop, al zijn er al jaren plannen om het hele complex te renoveren. De bouwhekken die moeten voorkomen dat mensen de bouwvallen betreden, zijn dichtgegroeid met blauwe haagwinde.

Als we later de kleine begraafplaats van Castiadas oplopen, wordt onze aandacht getrokken door een bescheiden wit monument ‘ter nagedachtenis aan het gevangenispersoneel dat het land van malaria verlost heeft en de grond bevruchtte met hun leven’. Geen woord over de gevangenen. We vinden hun graven niet.
(september 2014)

Plaatselijk belang

Instortingsgevaar

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   Vanuit de haven van Vueltas loopt een weggetje rond de enorme rots naar Playa Argaga. Aan het begin van de weg waarschuwde een groot bord je altijd voor...

Lees meer...

De vissers van Vueltas

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   De haven van Vueltas is het meest bedrijvige deel van Valle Gran Rey op La Gomera. Hier zijn de hele dag mensen in de weer, terwijl anderen hen...

Lees meer...

Vloeiend Silbo

LA GOMERA (Canarische Eilanden)   In alle gidsen en sites over La Gomera lees je over Silbo. Het is de gefloten taal waarmee de inwoners van het eiland met elkaar over de valleien...

Lees meer...

Naam op een bordje

ANTWERPEN (België)   Het is ‘s ochtends een uur of elf in Antwerpen en we drinken koffie op een terras. Dit is niet het knusse, gezellige Antwerpen waar de meeste toeristen meteen aan...

Lees meer...

Tijd voor een feestje

SEVILLA (Spanje)   Terwijl Nederland voor de derde keer in lockdown gaat, lopen we door Sevilla. Hier gaat het leven gewoon door. Alleen de mondkapjes van de meisjes verraden dat in de bijzondere...

Lees meer...

Een kaarsje voor San Antonio

SEVILLA (Spanje)   Dat hier in de Calle de Alfonso XII een kerk staat, zal de meeste voorbijgangers waarschijnlijk niet eens opvallen. Het is het straatje naast het grote warenhuis El Corte Inglés...

Lees meer...

Het Sevilla van de Sevillianen

SEVILLA (Spanje)   Een pleintje in Sevilla op een zaterdagmiddag in december. Kinderen spelen op de klimrekken, hun ouders bevolken de terrasjes rondom. Boven ons hoofd slaat de kerkklok twee keer.  

Lees meer...

Hoog van de toren

KARDAMYLI (Griekenland)   Máni is de middelste poot van de Peloponnesos. Er is ongelooflijk veel afgevochten in het verleden. Soms kwam de vijand van buitenaf, doorgaans echter waren het de buren die je...

Lees meer...

De hippies van Matala

MATALA (Griekenland)   In het voorjaar van 1970 was ze met een vriendin naar Griekenland gekomen. Ze bleef een paar maanden in het kleine Matala aan de zuidkust van Kreta.  Joni Mitchell  had...

Lees meer...

Desolate beelden

LA PALMA (Canarische Eilanden)   Op zondagmiddag 19 september 2021 om kwart over drie kwam een van de vulkanen in de Cumbre Vieja op La Palma tot leven. Op vakantie in Griekenland...

Lees meer...

Door de nacht van Madeira

MADEIRA (Portugal)   In twintig minuten ben je met de bus van ons stadje Ribiera Brava in de hoofdstad Funchal, tenminste als je de bus hebt die langs de Via Rapida -...

Lees meer...

Zonnig Madeira

MADEIRA (Portugal)   Ik heb al een tijdje ‘Zonnig Madeira’ in de kop. Wie zong het ook al weer: ‘Zonnig Madeira, land van liefde en zon’? Als ik het intik op Google...

Lees meer...

Randgroepvogels

  SEVILLA (Spanje)   In de schemering cirkelen ze in snelle duikvluchten rond de torentjes en de hoge koepel van de Salvadorkerk. De rust op het terras op de Plaza Jesús de la...

Lees meer...

Groningen, district Saramacca

GRONINGEN (Suriname)   Vandaag gaan we naar Groningen, het dorp Groningen in het district Saramacca om precies te zijn. De navigatie loodst ons een enorm eind door de buitenwijken van Paramaribo om uiteindelijk...

Lees meer...

Paramaribo Zoo

PARAMARIBO (Suriname)   In het noordwesten van Paramaribo ligt de Cultuurtuin, een stukje ongegeneerde jungle tegen het centrum van de stad aan. In de Cultuurtuin ligt Paramaribo Zoo. Op de parkeerplaats van de...

Lees meer...

Graf in de Palmentuin

PARAMARIBO (Suriname)  Achter het presidentieel paleis in Paramaribo ligt de Palmentuin. Hoge palmbomen, keurig in het gelid. Slootjes vol waterplanten waar kikkers kwaken. Het is altijd een oase van rust in de...

Lees meer...

Onze Hendrik Jan

PARAMARIBO (Suriname)  Vanaf de Jessurunstraat heb je uitzicht op de hoge lokalen van een school. Overdag zie je er jongelui lopen met blauwe overhemden en spijkerbroeken of geruite rokken, de nationale schoolkostuums...

Lees meer...

De Kaaimannenman

COMMEWIJNE (Suriname)  Als het bootje ons en onze fietsen vanuit Leonsberg over de Surinamerivier en de Commewijne bij de plantage Rust en Werk heeft afgeleverd, worden we op de steiger opgewacht door...

Lees meer...

Deugden en ondeugden

SEVILLA (Spanje)  De Kathedraal van Sevilla is een schatkamer waar je niet uitgekeken raakt. We zitten op een lange bank langs een van de wanden van de Antecabildo, een strakke, vrij sobere ruimte...

Lees meer...

De mooiste dag van hun leven

SANTORINI (Griekenland) Santorini is het duurste Griekse eiland, het dorp Oia balancerend op de noordwestelijke kraterwand van Oia is de duurste plek op Santorini. ’s Avonds in afwachting van de zonsondergang vechten...

Lees meer...

Dagelijkse dingen